Doe lekker wat je wil

(maar lees daartoe eerst dit artikel over eigenaarschap en drijfveren)

Een jaar geleden stuur ik de definitieve versie van mijn eerste managementboek ’De aard van jouw beestje’ naar de drukker. Een paar weken later heb ik een stapel exemplaren in mijn handen. Een mooi moment. Dat ga ik diezelfde avond nog vieren tijdens mijn wijnopleiding. Kan ik meteen een exemplaar meenemen voor een zakenrelatie. Dat heb ik haar beloofd.

Mijn managementboek gaat rond. Maar dan …

Mijn zakenrelatie neemt het boek met plezier in ontvangst. ’Goed gedaan. Je zult wel trots zijn. Mijn complimenten. Ik ga het lezen. En natuurlijk dank je wel.’ Het boek gaat al snel rond en komt uiteindelijk terecht bij een senior consultant. Hij bladert er snel doorheen, sluit het boek en schuift het vervolgens demonstratief over de tafel met de opmerking: ’Dat stadium ben ik allang gepasseerd.’ Meestal lukt het me vrij aardig om direct te reageren. Deze keer niet. Perplex. Dat sta ik.

Eigenaarschap, dat voel je!

Ik doe eerlijk gezegd alle moeite om mijn frustratie te verbergen. Ook in de weken na de wijnavond. Maar waarom eigenlijk? Een paar dagen geleden – tijdens de voorbereiding van een studiedag over eigenaarschap – komt het antwoord. Ik heb anderhalf jaar gewerkt aan het schrijven van mijn boek. Mijn hele ziel en zaligheid erin gelegd. Ik ben gestruikeld, gevallen en weer opgestaan. En consequent doorgegaan. Omdat ik dat wilde. Meer dan wat ook. Dit heeft me het volgende geleerd. Als je een grote mate van eigenaarschap uitoefent over iets, voel je dat ook echt. Omgekeerd geldt hetzelfde. Stel dat ik op die wijnavond het boek van iemand ánders had meegenomen. Dan had ik die irritante opmerking van de senior consultant waarschijnlijk niet eens gehoord.

Eigenaarschap binnen een organisatiecultuur

Eigenaarschap begint dus bij jezelf. De basisvoorwaarde daarbij is – ik heb het al gezegd – dat je iets ook echt graag wil doen. Veel van mijn opdrachtgevers vertellen me dat ze eigenaarschap zien als een logisch en natuurlijk onderdeel van hun organisatiecultuur. Wat bedoelen ze daar precies mee? Daarvoor moet je eerst het antwoord vinden op de vragen: wat is die cultuur? Hoe ontstaat die?

Waarom doe je zoals je doet?

Mijn antwoord: een organisatiecultuur is in feite niets anders dan het gezamenlijke gedrag dat medewerkers vertonen. Hoe we ons gedragen wordt – naast de omgeving waarin we ons bevinden – gestuurd door onze normen en waarden en nog meer door onze persoonlijkheid. Deze persoonlijkheid is daarmee bepalend voor de totstandkoming van een organisatiecultuur. Als we eigenaarschap bij onszelf willen ontwikkelen, is het daarom belangrijk om onze persoonlijkheid te begrijpen. De vraag die daar weer bijhoort: waarom doen we de dingen zoals we ze doen? Grofweg zijn daar drie redenen voor. 1) Omdat het moet 2) Omdat anderen het doen en 3) Omdat je het zelf wil.

Drijfverenanalyse

Omdat je het zelf wil. Die derde reden is van doorslaggevende betekenis als je een vrij en gelukkig leven wil leiden. Dan heb ik het over je intrinsieke motivatie, over je drijfveren. Het goede nieuws: de drijfveren van individuen en teams zijn heel goed inzichtelijk te maken via een – precies – drijfverenanalyse. Die geeft haarscherp aan wat je persoonlijke motieven zijn. En welke mensen je energie geven of juist energie bij je weghalen. Waar het uiteindelijk om gaat, is dat je persoonlijke drijfveren volledig passen bij de activiteiten die je onderneemt. Is dat het geval? Dan heb je aan een belangrijke voorwaarde voldaan om eigenaarschap bij jezelf te creëren en die vervolgens onderdeel te laten zijn van een organisatiecultuur.